ගිනිකොනදිග ඉන්දියානු සාගර පත්ලෙන් ලොව විශාලතම, ගැඹුරුම සහ පැරණිතම තල්මස් සුසාන භූමිය සොයා ගැනීමට චීන විද්‍යාඥයින් පිරිසක් සමත්ව තිබේ.

වසර මිලියන ගණනක් තිස්සේ සාගර පත්ලට ඇද වැටුණු තල්මස් සිරුරු සිය ගණනක් පදනම් කරගනිමින් නිර්මාණය වූ සුවිශේෂී මෙන්ම අතිශය දුර්ලභ දිය යට පරිසර පද්ධතියක් ද මෙමගින් අනාවරණය වී ඇත.

ප්‍රකට ‘නේචර්’ විද්‍යාත්මක සඟරාවේ පළ කර ඇති වාර්තාවලට අනුව, ඔස්ට්‍රේලියාවට බටහිරින් පිහිටි Diamantina Fracture Zone නමැති ගැඹුරු මුහුදු වැටි සහ අගාධයන්ගෙන් සමන්විත රළු සාගර කලාපයේ කිලෝමීටර් 1,200ක් තරම් සුවිශේෂී දුරක් පුරා මෙම දැවැන්ත තල්මස් සුසාන භූමිය විහිදී පවතී.

මෙම ස්ථානයෙන් සොයාගත් සමහර පොසිල වසර මිලියන 5.3ක් තරම් ඈත අතීතයකට දිවයන අතර, ඒ අනුව මෙය ලොව මෙතෙක් වාර්තා වූ පැරණිතම තල්මස් සුසාන භූමිය බවට පත්වෙයි.

චීන විද්‍යා ඇකඩමියේ ප්‍රධාන පර්යේෂක ෂියාඕටොන්ග් පෙන්ග් ප්‍රකාශ කළේ මෙම සොයාගැනීමේ පරිමාණය දැක තමන් ඇතුළු පර්යේෂණ කණ්ඩායම මවිතයට පත් වූ බවයි.

“මේ වගේ දැවැන්ත සුසාන භූමියක් හමුවෙයි කියලා අපි කිසිසේත්ම බලාපොරොත්තු වුණේ නැහැ. මෙහි ව්‍යාප්තිය, ගැඹුර සහ කාල පරාසය අපේ උපකල්පනයන්ට වඩා බෙහෙවින් එහා ගිය එකක්,” යැයි ඔහු පැවසීය.

චීනය, ඉතාලිය සහ නවසීලන්තය යන රටවල විද්‍යාඥයින් පිරිසක් එක්ව මෙම ඓතිහාසික සොයාගැනීම සිදුකර ඇත.

ඒ සඳහා ඔවුන් 2023 වසරේදී චීනයට අයත් ‘ෆෙන්ඩවුෂේ’ නමැති මිනිසුන් සහිත ගැඹුරු මුහුදු පර්යේෂණ සබ්මැරීනය ආධාරයෙන් සාගර පත්ල වෙත ගවේෂණ චාරිකා 32ක් සිදුකර තිබේ.

එහිදී සාගර මතුපිට සිට මීටර් 7,000ක් පමණ ගැඹුරු පත්ල වෙත ගිය විද්‍යාඥයින්, තල්මස් පොසිල පවතින ස්ථාන සහ සක්‍රීය තල්මස් සිරුරු බිඳවැටීම් 485ක් නිරීක්ෂණය කර ඇත.

එහිදී රොබෝ දෑත් ආධාරයෙන් සාම්පල ලබාගැනීමටත්, එහි ඇති අතිවිශාල තල්මස් අවශේෂ ප්‍රමාණය පිළිබඳ සාක්ෂි එකතු කිරීමටත් ඔවුහු සමත් වූහ.