ගල් අඟුරු ආනයනය කරන නව සැපයුම්කරුගේ පළමු ගල් අඟුරු මෙට්‍රික් ටොන් 60,000 සඳහා ගෙවීම් සිදු කිරීමට පෙර ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම එම ගල් අඟුරු තොගයට අදාළ නැව්ගත කිරීමේ සහතිකය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටින බව වාර්තා වේ.

මීට හේතුව දකුණු අප්‍රිකාවෙන් ගෙන එන එම ගල් අඟුරු තොගය ගුණාත්මක බැවින් අඩු බවට චෝදනා එල්ල වී තිබීමයි.

මාස ගණනක ප්‍රමාදයකින් පසු පසුගිය වසර අවසානයේ අවසන් කරන ලද ටෙන්ඩරයකින් පසුව, ඉන්දියානු සැපයුම්කරු මුළු ගල් අඟුරු තොග 25ක් ලබා දීමට ගිවිසුම්ගත වී ඇත.

නැව්ගත කිරීම සඳහා පැටවුම් සහතිකය අඩු කැලරි වටිනාකමක් පෙන්නුම් කර ඇති අතර, එමඟින් විදුලි උත්පාදන කාර්යක්ෂමතාව සහ මූල්‍ය පාඩු සිදුවීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ කණස්සල්ලක් මතු වේ.

ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ අභ්‍යන්තර ආරංචි මාර්ග සඳහන් කළේ, අලුතින් සපයන ලද ගල් අඟුරු මෙට්‍රික් ටොන් 117කින් පමණ විදුලිය ජනනය කිරීමට හැකියාව ඇත්තේ මෙගාවොට් 285ක් පමණ වන අතර මීට පෙර රුසියානු ගල් අඟුරු මගින් මෙට්‍රික් ටොන් 107–109කින් ආසන්න වශයෙන් මෙගවොට් 300ක් නිෂ්පාදනය කිරීමට හැකියාව තිබූ බවයි.

ඒ අනුව විදුලිය ජනනයට වැඩි ගල් අඟුරු ප්‍රමාණයක් අවශ්‍ය වන බැවින් මෙහෙයුම් කාර්යක්ෂමතාව පහත වැටීමක් ඉස්මතු කරන බව පෙනීයයි.

පෙර සහ වත්මන් සැපයුම්කරුවන් අතර පිරිවැය සංසන්දනය කිරීමේදී විශාල වෙනසක් නොපෙන්වන අතර, දකුණු අප්‍රිකානු ගල් අඟුරු සඳහා රුසියානු සැපයුම්කරුට වඩා ටොන් එකකට ඩොලර් 1.50ක් පමණක් අඩු බව වාර්තා වේ.

ගල් අඟුරුවල අඩු ගුණාත්මකභාවය සැපයුම්කරුගේ පැත්තෙන් අසාර්ථකත්වයක් විය හැකි බවත්, එමඟින් රටට මූල්‍යමය ප්‍රතිවිපාක ඇති විය හැකි බවත් අභ්‍යන්තර ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරයි.

නවතම ගල් අඟුරු තොගය කුණු අප්‍රිකාවෙන් සැපයීමට නියමිත තොග 25ක මාලාවක එක් කොටසකි.

ඉදිරියේදීත් මේ හා සමාන ගුණාත්මක ගැටළු අඛණ්ඩව පැවතුනහොත්, එය ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි නිෂ්පාදනයට සහ මිලකරණයට දුරදිග යන බලපෑම් ඇති කළ හැකි බවට විදුලිබල මණ්ඩල ආරංචි මාර්ග සඳහන් කරයි.

ගල් අඟුරු ගුණාත්මකභාවය, විශේෂයෙන් කැලරි වටිනාකම, බලශක්ති උත්පාදන කාර්යක්ෂමතාවයේ තීරණාත්මක සාධකයකි.

අපේක්ෂා කළ ප්‍රමාණයට වඩා අඩු කැලරි වටිනාකමක් විදුලි නිෂ්පාදනය අඩු කරන අතර අවශ්‍ය ගල් අඟුරු පරිමාව වැඩිවීම මඟින් මෙහෙයුම් සහ මූල්‍ය සම්පත් යන දෙකටම අමතර පීඩනයක් ඇති වේ.

2025 අවසානය වන විට, ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම විසින් ඉදිරි කන්නය සඳහා දිගුකාලීන ගල් අඟුරු ප්‍රසම්පාදනය අවසන් කළ අතර, ඉන්දියානු සැපයුම්කරු වූ ට්‍රයිඩන්ට් චෙම්ෆාර් ලිමිටඩ් විසින් ඒ සඳහා බැඳුම්කර තැන්පත් කරන ලදී.

ශ්‍රී ලංකාවේ නවතම ගල් අඟුරු ආනයන ටෙන්ඩරය අක්‍රමිකතාවන්ගෙන් දූෂිත වූ බව පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී කියා සිටියේය.

අවම ගල් අඟුරු සංචිත අවශ්‍යතාව 90%කින් අඩු කිරීම ඇතුළුව ට්‍රයිඩන්ට් චෙම්ෆාර්ට පක්ෂව ප්‍රසම්පාදන නීති වෙනස්කර ඇති බවට ඔවුන් චෝදනා කර තිබිණි.

රජයේ බලධාරීන් පුද්ගලික අවශ්‍යතා සඳහා ප්‍රතිලාභ ලබා දීම වෙනුවෙන් අත්‍යවශ්‍ය සේවා පාලනය කරන රෙගුලාසි හසුරුවා ඇති බවත්, මහජන සුභසාධනය අඩපණ කර ඇති බවත් ඔවුන් තර්ක කර තිබිණි.

ගල් අඟුරු ටෙන්ඩර් මතභේදය දේශපාලනඥයන්, රජයේ නිලධාරීන් සහ ව්‍යාපාරික ආයතන සම්බන්ධ පුළුල් දූෂණ ජාලයක කොටසක් ලෙස පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂය විස්තර කළේය.

ලංකා ගල් අඟුරු සමාගමේ සාමාන්‍යාධිකාරී නාමල් හේවගේ අදාළ ගල් අඟුරු තොගය සම්බන්ධයෙන් චෝදනා මතු වී ඇති බව පිළිගත් නමුත්, සමාගමට තත්ත්වය සත්‍යාපනය කළ හැක්කේ මුදා හැරීමේ වරාය සහතිකය ලැබීමෙන් පසුව පමණක් බව පැවසීය.

නැව්ගත කිරීම සඳහා ගෙවීම තවමත් සිදුකර නොමැති බව ඔහු තහවුරු කළේය.

“කිසියම් ගුණාත්මක අසමත්වීම් තිබුණොත් ගිවිසුමේ ඊට සුදුසු කොන්දේසි අඩංගුයි, සැපයුම්කරුට අදාළ දඩය ගෙවන්න වෙනවා. මෙතෙක්, ගුණාත්මක අසමත්වීමක් පිළිබඳ කිසිදු සාක්ෂියක් අපට ලැබී නැහැ,” ඔහු අවධාරණය කළේය.

පැටවුම් වරාය සහතිකයේ සඳහන් පිරිවිතරයන් සම්බන්ධයෙන් මෙම අදියරේදී කිසිදු ගැටළුවක් හඳුනාගෙන නොමැති බව හේවගේ සඳහන් කළේය.

බලශක්ති අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් සහ විදුලි බල මණ්ඩල සභාපති මහාචාර්ය උදයංග හේමපාල පැවසුවේ ලංකා ගල් අඟුරු සමාගම සැපයුම්කරු සමඟ ඇති ගිවිසුම මත පදනම්ව අවශ්‍ය පියවර ගන්නා බවයි.

නොරොච්චෝලේ ගල් අඟුරු බලාගාරය ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලිබලයෙන් 40%ක් පමණ ජනනය කරයි.