කොල්ලුපිටිය (කොළඹ 03), බම්බලපිටිය (කොළඹ 04), මැරීන් ඩ්‍රයිව් හෝ කොම්පඤ්ඤවීදිය (කොළඹ 02) යන ජනාකීර්ණ වීදි දිගේ ඇවිද යන විට ඒවායේ සිදුව ඇති ජනගහන විපර්යාසය පැහැදිලිවම දැකගත හැකිය. වෙරළබඩ කැෆේ, හොට්පොට් (hotpot) ආපනශාලා සහ චීන ජාතිකයන්ටම පමණක් වෙන් වූ සුපිරි වෙළඳසැල් මත මැන්ඩරින් භාෂාවෙන් සටහන් කළ නාමපුවරු උසට නැගී සිටියි. කොළඹ වරාය නගරයට ආසන්න උසස් මහල් නිවාස සංකීර්ණද ඇතුළුව මෙම ප්‍රදේශ, ශ්‍රී ලංකාවේ නිල නොවන ‘චයිනාටවුන්’ ලෙස ප්‍රදේශවාසීන් විහිළුවට මෙන් හඳුන්වාදීමට පටන් ගෙන තිබේ. කෙසේවෙතත්, යටිතල පහසුකම් ආයෝජන සහ නීත්‍යානුකූල වාණිජ කටයුතුවලට මුවා වී වඩාත් භයානක යථාර්ථයක් මුල් අදිමින් පවතියි. පසුගිය වසර දෙක තුළ ශ්‍රී ලංකා නීතිය බලගන්වන ආයතන විසින් දිවයින පුරා දියත් කළ දැඩි මෙහෙයුම් හරහා දේශීය පාතාල කල්ලි මර්දනය කරද්දී, එමඟින් ඇති වූ අපරාධ ශූන්‍යතාව පිරවීම සඳහා ජාත්‍යන්තර චීන සංවිධානාත්මක අපරාධ ජාවාරම්කරුවන් නිහඬවම පැමිණ තිබේ.

වසර ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ අපරාධ ක්ෂේත්‍රය පාලනය වූයේ දේශීය මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම්කරුවන් සහ කප්පම්කරුවන් විසිනි. දේශීය පාතාල කල්ලි නායකයන් මර්දනය කිරීමට හෝ ඩුබායි වෙත පලායාමට සැලැස්වූ සහ රුපියල් බිලියන 4.5 කට අධික පාතාල දේපළ රාජසන්තක කළ දැඩි පොලිස් මෙහෙයුම්වලින් පසුව, සංවිධානාත්මක අපරාධ මුලිනුපුටා දැමූ බවට බලධාරීන් විශ්වාස කළහ. නමුත් ඊට වඩා බෙහෙවින් සංකීර්ණ සහ තාක්ෂණික දැනුමෙන් පිරුණු තර්ජනයක් හමුවේ බලධාරීන් අන්දමන්ද විය. ඒ අග්නිදිග ආසියාවේ සිට ඉන්දියන් සාගර කලාපය වෙත සිය සයිබර් වංචා, ක්‍රිප්ටෝ මුදල් විශුද්ධිකරණය (cryptocurrency laundering) සහ කප්පම් ගැනීමේ ජාලයන් විතැන් කළ, චීන ‘ට්‍රයැඩ්’ (triad) සංවිධාන සමඟ සබඳතා ඇති ජාවාරම්කරුවන්ය.

මෙම අර්බුදයේ ප්‍රධාන මධ්‍යස්ථානය බවට පත්ව ඇත්තේ කොළඹ වරාය නගරයයි. විදේශීය ප්‍රාග්ධනය ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා බදු සහන සහ ලිහිල් රෙගුලාසි සහිත විශේෂ ආර්ථික කලාපයක් ලෙස නිර්මාණය කර ඇති මෙම පරිශ්‍රයේ ඇති ලිහිල් ආයතනික පරීක්ෂණ ක්‍රමවේද අපරාධ ජාලයන් විසින් අවභාවිත කර ඇති බව වාර්තා වේ. මූල්‍ය අපරාධ විමර්ශකයන්ට අනුව, තොරතුරු තාක්ෂණ උපදේශන ආයතන, BPO සහ විදේශීය වෙළඳ සමාගම් ලෙස මුවා වී මෙම ජාවාරම්කරුවන් විසින් ව්‍යාජ (shell) සමාගම් දුසිම් ගණනක් ලියාපදිංචි කර ඇත. මෙම ව්‍යාජ සමාගම් ද්විත්ව අරමුණක් ඉටුකරයි: එනම් නීති විරෝධී ඩිජිටල් උපයීම් විශුද්ධිකරණය කිරීම සහ ආගමන විගමන බාධාවකින් තොරව සිය ගණනක් සයිබර්-වංචාකරුවන්ට ශ්‍රී ලංකාවට ඇතුළු වීම සඳහා නේවාසික සහ ව්‍යාපාරික වීසා බලපත්‍ර ලබා දෙන ‘වීසා කර්මාන්තශාලා’ ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි.

මෙම අපරාධ ජාලයන්හි ව්‍යාප්තිය පිළිබඳ අතිශය භයානක තත්ත්වය නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ සංඛ්‍යාලේඛනවලින් සනාථ වේ. 2024 වසරේදී සයිබර් අපරාධ මධ්‍යස්ථාන පවත්වාගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් චීන ජාතිකයන් 230 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමෙන් පසු එම සංඛ්‍යාව සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත. 2026 මාර්තු සහ මැයි අතර කාලය තුළ පමණක් කොළඹ, මීගමුව සහ දකුණු වෙරළබඩ ප්‍රදේශ පුරා සිදු කළ වැටලීම් මාලාවකින් සංවිධානාත්මක ආදර සහ ආයෝජන වංචා (pig-butchering scams) පවත්වාගෙන ගිය විදේශිකයන් 320 කට වැඩි පිරිසක් (වැඩිප්‍රමාණය චීන ජාතිකයන්) අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. මීගමුවේ සිදුකළ එක් වැටලීමකදී පමණක් පොලිස් විශේෂ කාර්ය බලකා නිලධාරීන් විසින් ජංගම දුරකථන 402 ක්, කාර්මික රවුටර (industrial routers) 60 ක් සහ සිම් කාඩ්පත් 17,400 ක් භාරයට ගන්නා ලදී.

අදෘශ්‍යමාන ඩිජිටල් වංචාවක් ලෙස ආරම්භ වූ මෙය, වීදි පුරා පැතිරෙන ප්‍රචණ්ඩකාරී කල්ලි සටන් සහ එළිපිට කෙරෙන කප්පම් ගැනීම් දක්වා සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වී ඇත. 2026 ජූලි අගභාගයේදී, කොළඹ වරාය නගරය තුළම ට්‍රයැඩ් ශෛලියේ කල්ලි ගැටුමක් ඇතිවීමත් සමඟ සාමකාමී පැවැත්ම පිළිබඳ අනුමානය බිඳවැටුණි. එහිදී ප්‍රතිපක්ෂ චීන කල්ලියක් විසින් චීන ජාතිකයන් තිදෙනෙකු වටකර පහර දුන් අතර, එක් වින්දිතයෙකු වෑන් රථයකින් පැහැරගෙන යන ලදී. පසුව එම වෑන් රථයේ තිබී අතහැර දමන ලද එයාර් පිස්තෝලයක් පොලිසියට හමු වූ අතර, පැහැරගත් අයගේ මළසිරුර පසුව කැලෑ ප්‍රදේශයකින් සොයාගන්නා ලදී. මීට දින කිහිපයකට පෙර, එනම් 2026 ඔක්තෝබර් 13 වන දින, මධ්‍යම අපරාධ විමර්ශන කාර්යාංශයේ (CCIB) සහ කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසයේ (CCD) නිලධාරීන් විසින් විදේශීය ආයෝජකයන් ඉලක්ක කරගනිමින් මහා පරිමාණ කප්පම් ජාවාරමක් පවත්වාගෙන ගිය තවත් චීන ජාවාරම්කරුවකු වරාය නගරයේදී අත්අඩංගුවට ගන්නා ලදී. පොලිස් මාධ්‍ය ප්‍රකාශක සහකාර පොලිස් අධිකාරී එෆ්.යූ. වුට්ලර් තහවුරු කළේ, ඔහු භාරයේ තිබී ව්‍යාජ ඒවයි සැකකෙරෙන විදේශගමන් බලපත්‍ර 4 ක් ඇතුළුව විදේශගමන් බලපත්‍ර 6 ක්, ඩයලොග් සිම් කාඩ්පත් 42 ක්, ජංගම දුරකථන 5 ක් සහ නීති විරෝධී සිගරට් තොගයක් අත්අඩංගුවට ගත් බවයි.

“අපි වසර ගණනාවක් තිස්සේ පිස්තෝල අතින් ගත් දේශීය වීදි චණ්ඩීන් පස්සේ පැන්නුවා. ඒත් ජාත්‍යන්තර ජාවාරම්කාරයෝ සුඛෝපභෝගී මහල් නිවාස ඇතුළේ රුපියල් බිලියන ගණන් වටිනා ඩිජිටල් මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථාන අටවන බව අපි දැක්කේ නැහැ,” යැයි අපරාධ විමර්ශන දෙපාර්තමේන්තුවේ (CID) ජ්‍යෙෂ්ඨ විමර්ශකයෙකු නම හෙළිනොකිරීමේ කොන්දේසිය මත පිළිගත්තේය. “ජූලි මාසයේ වරාය නගරයේ සිදු වූ ඝාතනයත් එක්ක තමයි අපි තේරුම් ගත්තේ මේ අය නිකම්ම වීසා කාලය ඉකුත් වූ අය නෙවෙයි කියලා. අපි මේ මුහුණ දෙන්නේ ව්‍යාජ සමාගම් මුවාවෙන් ක්‍රියාත්මක වන, පැහැරගැනීම් හරහා පාලනය පවත්වාගෙන යන සහ අපේ ඇස් පනාපිටම ව්‍යාපාරිකයන්ගෙන් කප්පම් ගන්නා සංවිධානාත්මක ට්‍රයැඩ් අපරාධ ජාලයන්ටයි.”

කොල්ලුපිටිය සහ බම්බලපිටිය වීදිවල, මෙම කණ්ඩායම්වල සීඝ්‍ර ව්‍යාප්තිය සහ අසීමිත නීතිවිරෝධී හැසිරීම් හේතුවෙන් දේශීය ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට තම මව්බිමේදීම තමන් අමුත්තන් යැයි හැඟෙන තත්ත්වයක් නිර්මාණය වී ඇත. ප්‍රදේශවාසීන් සහ ත්‍රිරෝද රථ රියදුරන් පවසන්නේ ප්‍රසිද්ධියේ සිදුකරන හිරිහැර කිරීම්, ලියාපදිංචි නොකළ රාත්‍රී සමාජශාලා අසල සිදුවන ප්‍රචණ්ඩකාරී ගැටුම් සහ ආරක්ෂිත විලා අසල සිටින පෞද්ගලික ආරක්ෂකයන්ගේ තර්ජනය කිරීම් වැඩි වී ඇති බවයි.

“රාත්‍රී 8:00 න් පස්සේ මැරීන් ඩ්‍රයිව් එකට අයිති පාරවල් අපේ නීතිය ක්‍රියාත්මක නොවෙන විදේශීය භූමියක් වගේ,” යැයි කොල්ලුපිටියේ 42 හැවිරිදි ආපනශාලා සැපයුම්කරුවෙකු වන නුවන් පෙරේරා පවසයි. “සති කිහිපයකට කලින් චීන ජාතිකයන් පිරිසක් සුඛෝපභෝගී වෑන් රථවලින් පාර වහගෙන, හෝන් එක ගහපු දේශීය ඩිලිවරි රයිඩර් කෙනෙකුට තර්ජනය කළා. මෙහෙ තියෙන සමහර කඩවලට දේශීය අයට ඇතුළු වෙන්නවත් දෙන්නේ නැහැ. අපේ පාතාල කල්ලි එලවද්දී අපි හිතුවේ කොළඹ ආරක්ෂිත වෙයි කියලා. ඒත් වුණේ සල්ලි දීලා නිහඬතාවය සල්ලිවලට ගන්න පුළුවන් ජාත්‍යන්තර අපරාධ කල්ලිවලට අපේ රට පාවාදීමයි.”

ශ්‍රී ලංකා රජය නිකම්ම විදේශිකයන් පිටුවහල් කිරීමෙන් ඔබ්බට ගොස් පරිගණක අපරාධ පනත සහ මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ නඩු පැවරීමට පියවර ගනිමින් සිටියද, නීතිය බලගන්වන ආයතනවලට මුහුණ දීමට සිදු වී ඇත්තේ මහත් අභියෝගයකටය. වරාය නගරයේ ව්‍යාජ සමාගම් විගණනය කිරීමට සහ ව්‍යාපාරික වීසා නිකුත් කිරීම දැඩි කිරීමට වහාම ප්‍රතිසංස්කරණ නොකළහොත්, කොළඹ නගරය ජාත්‍යන්තර සංවිධානාත්මක අපරාධයන්ගේ දකුණු ආසියානු සුරක්ෂිතම තොතැන්න බවට ස්ථිරවම පත්වීමේ අවදානමක් පවතී.

– දර්ශන ප්‍රේමරත්න විසිනි