September 7, 2026
පොලිසිය විසින් හෝටලයක් වටලා බංග්ලාදේශයේ විශාලතම සංවිධානාත්මක සයිබර් වංචා මෙහෙයුමක් යැයි සැක කෙරෙන ජාලයක් අනාවරණය කර ගැනීමෙන් පසුව, ඊට සම්බන්ධ පුද්ගලයින් හයදෙනෙකු සැප්තැම්බර් 04 වනදා කොක්ස් බසාර් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමෙන් අනතුරුව රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර ඇත.
එහිදී ජංගම දුරකතන 2,000කට ආසන්න ප්රමාණයක්, ලැප්ටොප් සහ පරිගණක විශාල සංඛ්යාවක් මෙන්ම අන්තර්ජාල ගිණුම් සහ අනන්යතාවයන් සිය ගණනක් පාලනය කිරීම සඳහා විශේෂයෙන් සකස් කරන ලද මධ්යස්ථානයක් ද පොලිසිය විසින් වටලා තිබිණි.
අත්අඩංගුවට ගත් පිරිසට චීන ජාතිකයින් පස්දෙනෙකු සහ තායිවාන ජාතිකයෙකු ඇතුළත් වන අතර, ඔවුන්ට එරෙහිව අන්තර්ජාල වංචා සහ සයිබර් අපරාධ සම්බන්ධයෙන් චෝදනා එල්ල වී ඇත.
මෙම ජාලයේ සංවිධායකයින් ලෙස සැලකෙන ප්රධාන සැකකරුවන් කිහිපදෙනෙකු ඇතුළුව, වැඩිවශයෙන් චීන සහ තායිවාන ජාතිකයින් වන තවත් පුද්ගලයින් 250ත් 300ත් අතර පිරිසක් ප්රදේශයෙන් පලාගොස් ඇති බව පොලිසිය පවසයි.
මෙම මෙහෙයුම කොක්ස් බසාර් නගරයෙන් ඔබ්බට යන බරපතල ප්රශ්නයක් මතු කරයි.
එනම්, දකුණු සහ අග්නිදිග ආසියාවේ ඇතැම් ප්රදේශ ජාත්යන්තර සයිබර් වංචා මධ්යස්ථාන බවට පත්කළ ආකාරයේ අපරාධකාරී පසුබිමක් බංග්ලාදේශය තුළ ද ගොඩනැගෙමින් පවතින්නේ ද යන්නයි.
කාම්බෝජය හෝ මියන්මාරය වැනි මට්ටමේ කලාපීය සයිබර් වංචා මධ්යස්ථානයක් බවට බංග්ලාදේශය පත්ව ඇති බව පැවසීමට තරම් ප්රමාණවත් සාක්ෂි තවමත් නොමැත. නමුත් කොක්ස් බසාර් හි මෙම සිදුවීම, වරක් මුල් බැසගත් පසු පාලනය කිරීමට අතිශය අපහසු වන බරපතල ගැටලුවක පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමක් විය හැක. මේ සම්බන්ධයෙන් මියන්මාරය පැහැදිලි උදාහරණයක් සපයයි. එහි සරල අන්තර්ජාල වංචා ලෙස ආරම්භ වූ ක්රියාකාරකම්, පසුව සයිබර් වංචා, මිනිස් ජාවාරම, මුදල් විශුද්ධිකරණය සහ අනෙකුත් සංවිධානාත්මක අපරාධයන්ගෙන් සමන්විත දැවැන්ත අපරාධ ආර්ථිකයක් දක්වා වර්ධනය විය.
මීට සමාන අපරාධ ජාල අග්නිදිග ආසියානු රටවල් කිහිපයකම පැතිර ගොස් ඇති අතර, එමගින් අදාළ වංචාවන් සිදුවන භූගෝලීය සීමාවන්ට පමණක් සීමා නොවී, දේශසීමා ඉක්මවා යන ජාත්යන්තර ආරක්ෂක තර්ජනයක් නිර්මාණය කර ඇත.
එවැනි අපරාධ ජාලයන් මුල් බැස ගැනීමට උපකාරී වන ඇතැම් දුර්වලතාවයන් බංග්ලාදේශය තුළ ද දක්නට ලැබේ.
විදේශිකයන්ට පහසුවෙන් රට තුළට ඇතුළු වීමට ඇති හැකියාව, කුලියට දෙන දේපළ පිළිබඳ නියාමනයක් නොමැතිකම, සයිබර් අපරාධ විමර්ශනය කිරීමේ සීමිත හැකියාව සහ දේශීය සහායකයින් ලබා ගැනීමේ හැකියාව ඒ අතර ප්රධාන වේ.
